Diyanet'e güven lisansüstünde yeniden artıyor
Diyanet'e güvenenler üniversite mezunlarında %13'e iner, lisansüstünde %23'e çıkar. Okul bitirmemişlerde oran %42'dir.
Grafik 6.4
TGSS 2024 saha araştırması
Türkiye'de İnanç ve Dindarlık Oranları
Türkiye Genel Sosyal Saha Araştırması (TGSS) 2024 verileriyle inanç, ibadet, başörtüsü, din-devlet tutumları ve dinî kurumlara güvenin cinsiyet, yaş, eğitim, kır-kent ve bölge kırılımları.
Kurum: İSAR / TGSS•Yazarlar: Zübeyir Nişancı, Hüseyin Sağlam•Örneklem: 2.615 kişi, 26 il, 12 bölge•Saha: –•Yayın:
Rapor PDFTGSS 2024'e göre Türkiye'de inanç ve dindarlık, kısaca
– arasında 2.615 kişiyle yapılan TGSS araştırmasına göre yetişkinlerin %94'ü Allah'a inanıyor, %67'si kendini dindar görüyor. İnanç her grupta yüksek; ibadet sıklığı ise yaş, eğitim ve bölgeye göre belirgin biçimde değişiyor.
- Allah'a inanıyor
- %94%89,45 "hiç şüphem yok"
- Kendini dindar görüyor
- %67%23 ne dindar ne değil
- Beş vakit namazı düzenli kılıyor
- %40%36 hiç veya nadiren
- Ramazan orucunu düzenli tutuyor
- %7618-24 yaşta %81
- Cuma namazını düzenli kılıyor
- %76Yalnızca erkekler
- Başörtüsünü düzenli takıyor
- %54Yalnızca kadınlar
- "Din ve siyaset ayrı tutulmalı"
- %82%12 katılmıyor
- Diyanet'e güvenmiyor
- %58%21 güveniyor
Tematik göstergeler
İncelemek istediğiniz başlığı seçin.
Eğitim düzeyine göre inanç ve dindarlık (%)
İnanç her eğitim düzeyinde yüksek
%98 → %87Allah'a inananlar okul bitirmemişlerde %98, lisansüstü mezunlarında %87'dir. Düşüş kademelidir ama hiçbir grupta %87'nin altına inmez.
Asıl fark "çok önemli" vurgusunda
%94 → %60Allah'ın hayatında "çok önemli" olduğunu söyleyenler ilkokul mezunlarında %94, lisansüstünde %60'tır. "Önemli" yanıtıyla birlikte lisansüstünde bile oran %88'dir.
Dindarlık beyanı yarıya iniyor
%85 → %43Kendini dindar görenler okul bitirmemişlerde %85, lisansüstünde %43'tür. "Dindar değilim" diyenler %3'ten %22'ye çıkar. 18-24 yaşta dindarlık beyanı %57, nötr kalanlar %31'dir.
Kaynak: TGSS 2024 raporu, Grafik 1.1.5, 1.2.4–1.2.5, 2.3–2.4.
Yaş gruplarına göre düzenli ibadet ve başörtüsü (%)
Gençler namazda en düşük, oruçta en yüksek
18-24 yaş18-24 yaşta düzenli namaz %26'dır (65+ yaşta %55). Aynı grup Ramazan orucunda %81 ile ilk sıradadır; oruç 65+ yaşta %64'e iner. Rapor bu düşüşü sağlık nedenleriyle ilişkilendirir.
Cuma namazı yaştan bağımsız
%76 erkekErkeklerin %76'sı cuma namazını düzenli kılar ve bu oran her yaş grubunda %73–79 arasındadır. Beş vakit namazı düzenli kılan erkekler ise %32'dir.
Kadınlar ibadette daha düzenli
Cinsiyet farkıDüzenli namaz kadınlarda %49, erkeklerde %32; Ramazan orucu kadınlarda %81, erkeklerde %71'dir. Başörtüsü 18-24 yaştaki kadınlarda %40, 65+ yaşta %67'dir.
Kaynak: TGSS 2024 raporu, Grafik 3.1.2–3.1.3, 3.2.2, 3.3.2–3.3.3, 4.2.
Yerleşim yerine göre dinî pratik ve tutumlar (%)
İbadette kır farkı sınırlı
%44 / %40Düzenli namaz kırda %44, yoğun kentte %40; Ramazan orucu kırda %80, yoğun kentte %75'tir. Dindarlık beyanı kırda %77, yoğun kentte %64'tür.
Cuma ve başörtüsünde kır farkı belirgin
%86 kırCuma namazını düzenli kılan erkekler kırda %86, kentlerde %73–74'tür. Başörtüsünü düzenli takan kadınlar kırda %69, yoğun kentte %52'dir.
Hukukta dinî referans kırda güçlü
%59 / %45Medeni kanunun İslami hukuka uygun olmasını destekleyenler kırda %59, yoğun kentte %45'tir. Diyanet'e güven kırda %30, yoğun kentte %19'dur.
Kaynak: TGSS 2024 raporu, Grafik 2.5, 3.1.5, 3.2.4, 3.3.5, 4.4, 5.4, 6.5.
Din-devlet ilişkilerine yönelik tutumlar (%)
Laiklik ve ayrım konusunda geniş uzlaşı
%84 · %82%84 laik bir ülkede dinin rahatça yaşanabileceğini, %82 din ve siyasetin ayrı tutulması gerektiğini, %78 dinî liderlerin oy tercihini etkilememesi gerektiğini söylüyor.
Hukukta dinî referans da çoğunlukta
%56 · %48%56 anayasanın hiçbir maddesinin Kur'an ile çelişmemesi gerektiğini, %48 medeni kanunun İslami hukuka uygun çıkarılması gerektiğini düşünüyor (%35 karşı).
Dinin etkisinin azalmasına çoğunluk karşı
%57 karşı%57 "dinin etkisi daha az olsa Türkiye daha iyi olurdu" ifadesine katılmıyor. Ege tek istisna: orada katılanlar %48, katılmayanlar %40.
Kaynak: TGSS 2024 raporu, Grafik 5.1, 5.5.
Dinî kurum ve yapılara güven (%)
Diyanet'e güvensizlik baskın
%58%58 Diyanet İşleri Başkanlığı'na güvenmiyor, %21 güveniyor. Güvensizlik erkeklerde %67, kadınlarda %48'dir.
İmamlarda bölünmüş tablo
%32 / %40Cami imamlarına %32 güveniyor, %40 güvenmiyor, %28 kararsız. 18-24 yaşta güven %37 ile daha yüksek, 55-64 yaşta güvensizlik %51'dir.
Cemaat ve tarikatlara mesafe
%70%70 dinî cemaat ve tarikatlara güvenmiyor, %12 güveniyor. En yüksek güven Kuzeydoğu Anadolu'da %29, en düşük Ege'de %4'tür.
Kaynak: TGSS 2024 raporu, Grafik 6.1–6.3, 6.6.
İnanç boyutları (%)
Ahiret ve mucize inancı güçlü
%77 · %75%77 ölümden sonra hayata, %75 dinî mucizelere inanıyor. Mucizelere inanç kadınlarda %82, erkeklerde %68'dir.
Nazar yaygın, gençlerde daha düşük
%69Nazara inanç %69'dur (kadın %77, erkek %62). 18-24 yaşta %57 ile en düşük, 45-54 yaşta %76 ile en yüksektir.
Burç inancında cinsiyet farkı
%31 / %14Burçlara kadınların %31'i, erkeklerin %14'ü inanıyor. Oran 18-24 yaşta %30, 65+ yaşta %11'dir. Fala inananlar %9 ile en küçük gruptur.
Kaynak: TGSS 2024 raporu, Grafik 7.1–7.3.
Bir grubu Türkiye geneliyle karşılaştır
Bir kırılım ve grup seçin; sekiz göstergede grubun Türkiye ortalamasından farkını görün.
| Gösterge | Kadın | Türkiye | Fark |
|---|---|---|---|
| Allah inancı · Tüm katılımcılar | %96 | %94 | +2 puan |
| Dindarlık beyanı · Tüm katılımcılar | %73 | %67 | +6 puan |
| Düzenli namaz · Tüm katılımcılar | %49 | %40 | +9 puan |
| Cuma namazı · Yalnızca erkekler | — | %76 | — |
| Ramazan orucu · Tüm katılımcılar | %81 | %76 | +5 puan |
| Başörtüsü · Yalnızca kadınlar | %54 | %54 | 0 puan |
| Din-siyaset ayrımı · Tüm katılımcılar | %82 | %82 | 0 puan |
| Diyanet güvensizliği · Tüm katılımcılar | %48 | %58 | -10 puan |
"—": rapor bu grup için değer vermiyor veya soru bu gruba sorulmadı.
12 bölgeye göre harita
İller bağlı oldukları İBBS-1 bölgesinin değeriyle boyanır. Harita il bazında veri göstermez.
Bölge karşılaştırma tablosu
| Bölge | n (±hata) | Allah inancı | Dindar | Düzenli namaz | Oruç | Cuma (E) | Başörtüsü (K) | Din-siyaset ayrı | Diyanet'e güvensiz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İstanbul | 391 (±5) | %94 | %68 | %42 | %74 | %67 | %51 | %80 | %55 |
| Batı Marmara | 97 (±10) | %94 | %60 | %30 | %65 | %75 | %42 | %91 | %55 |
| Ege | 326 (±5,4) | %91 | %58 | %23 | %56 | %63 | %32 | %87 | %66 |
| Doğu Marmara | 238 (±6,4) | %94 | %69 | %46 | %83 | %81 | %66 | %76 | %58 |
| Batı Anadolu | 252 (±6,2) | %94 | %64 | %33 | %74 | %75 | %44 | %83 | %61 |
| Akdeniz | 306 (±5,6) | %93 | %57 | %33 | %66 | %74 | %38 | %85 | %62 |
| Orta Anadolu | 141 (±8,3) | %94 | %66 | %33 | %81 | %84 | %54 | %83 | %57 |
| Batı Karadeniz | 187 (±7,2) | %96 | %71 | %30 | %80 | %90 | %67 | %85 | %52 |
| Doğu Karadeniz | 81 (±10,9) | %98 | %78 | %49 | %95 | %78 | %65 | %91 | %51 |
| Kuzeydoğu Anadolu | 73 (±11,5) | %99 | %87 | %68 | %97 | %94 | %77 | %85 | %57 |
| Ortadoğu Anadolu | 111 (±9,3) | %97 | %80 | %61 | %82 | %91 | %82 | %76 | %55 |
| Güneydoğu Anadolu | 271 (±6) | %95 | %74 | %58 | %86 | %79 | %70 | %77 | %50 |
| Türkiye | 2.615 | %94 | %67 | %40 | %76 | %76 | %54 | %82 | %58 |
Mor: sütundaki en yüksek, kırmızı: en düşük değer. Hata payı %95 güven düzeyinde VeriNokta hesabıdır; turuncu bölgelerde örneklem 100'ün altındadır, bu bölgelerin rakamlarını dikkatli yorumlayın. Cuma namazı yalnızca erkeklere, başörtüsü yalnızca kadınlara sorulduğu için bu sütunlarda alt örneklem daha küçüktür.
Raporun dikkat çeken bulguları
Büyüye inanç en çok üniversite mezunlarında
Büyüye inananlar üniversite mezunlarında %48 ile zirve yapar, lisansüstünde %35'e düşer. Eğitimle doğrusal bir ilişki yoktur.
s.62
Cuma, beş vakitten iki kat yaygın
Erkeklerin %76'sı cuma namazını düzenli kılarken beş vakit namazı düzenli kılanlar %32'dir.
Grafik 3.1.2, 3.2.1
Oruçta 41 puanlık bölge farkı
Ramazan orucunu düzenli tutanlar Kuzeydoğu Anadolu'da %97, Doğu Karadeniz'de %95, Ege'de %56'dır.
Grafik 3.3.6
Laiklik ve dinî hukuk talebi birlikte
%84 laiklikte dinin rahat yaşanabileceğini söylerken %56 anayasanın Kur'an ile çelişmemesini istiyor. Rapor bunu "siyasetten arındırılmış din" ile "dine yaslanan hukuk" talebinin bir arada varlığı olarak yorumlar.
s.71
Başörtüsünde 50 puanlık bölge farkı
Başörtüsünü düzenli takan kadınlar Ortadoğu Anadolu'da %82, Kuzeydoğu Anadolu'da %77, Ege'de %32'dir.
Grafik 4.5
Önceki araştırmayla karşılaştırma: TİDA 2023
Rapor, bulgularını aynı yazarın Sayılarla Türkiye'de İnanç ve Dindarlık (TİDA, IIIT ve Mahya Yayıncılık, 2023) araştırmasıyla karşılaştırıyor.
| Gösterge | TİDA 2023 | TGSS 2024 | Rapor sayfası |
|---|---|---|---|
| Allah'a inananlar | %94,3 | %94,05 | s.13 |
| Lisansüstü mezunlarında Allah'a inanç | %82 | %87 | s.14 |
| Kendini dindar gören kadınlar | %64 | %73 | s.21 |
| Kendini dindar gören erkekler | %61 | %62 | s.21 |
İki araştırmanın örneklem ve soru kurguları farklıdır; farklar eğilim olarak değil, iki ayrı ölçüm olarak okunmalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye'de Allah'a inananların oranı nedir?▼
TGSS 2024'e göre %94'tür. Katılımcıların %89,45'i "Allah'ın var olduğunu biliyorum ve hiç şüphem yok", %4,60'ı "şüphelerim olsa da inanıyorum" demiştir. İnanmayanlar ve Allah yerine bir tür yüksek güce inananlar toplam %4,29, kararsızlar %1,66'dır.
Türkiye'de kendini dindar görenlerin oranı nedir?▼
Katılımcıların %67'si kendini dindar veya çok dindar olarak tanımlıyor. %23 ne dindar ne değil, %10 dindar değil diyor. Oran kadınlarda %73, erkeklerde %62; 18-24 yaşta %57, lisansüstü mezunlarında %43'tür.
Türkiye'de beş vakit namaz kılanların oranı nedir?▼
%40 beş vakit namazı sık sık veya her zaman kıldığını, %24 ara sıra kıldığını, %36 hiç veya nadiren kıldığını söylüyor. Oran Kuzeydoğu Anadolu'da %68, Ege'de %23'tür.
Ramazan orucu tutanların oranı nedir?▼
%76 Ramazan orucunu her zaman veya sık sık tutuyor, %9 ara sıra tutuyor. En yüksek oran %81 ile 18-24 yaş grubundadır; 65+ yaşta oran %64'e düşer.
Türkiye'de başörtüsü takan kadınların oranı nedir?▼
Kadınların %54'ü başörtüsünü sık sık veya her zaman takıyor, %44'ü hiç takmıyor. Oran lisansüstü mezunu kadınlarda %24, Ortadoğu Anadolu'da %82'dir.
Diyanet İşleri Başkanlığı'na güven oranı nedir?▼
%21 Diyanet'e güveniyor, %58 güvenmiyor, %21 kararsız. Güvensizlik en yüksek Ege'de (%66), güven en yüksek Güneydoğu Anadolu'dadır (%31).
TGSS 2024 araştırması ne zaman ve kaç kişiyle yapıldı?▼
Saha çalışması 17 Mayıs–2 Haziran 2024 tarihlerinde, 12 İBBS-1 bölgesinde 26 ildeki 134 örnekleme kümesinde 2.615 kişiyle yüz yüze (CAPI) ve kendi kendine doldurulan anket (CASI) teknikleriyle yapıldı. Rapor Nisan 2026'da İSAR Yayınları tarafından yayımlandı.
Kaynak gösterme ve veri
Bu sayfadaki oranları kullanırken asıl raporu kaynak gösterin (APA 7):
Nişancı, Z., & Sağlam, H. (2026). Verilerle Türkiye'de inanç ve dindarlık: TGSS 2024 (Z. Nişancı & M. T. Kılavuz, Ed.; TGSS Dizisi 3). İSAR Yayınları. https://doi.org/10.5281/zenodo.19391509
TGSS 2024 yöntemi ve bu sayfadaki değerler
01Saha çalışması 17 Mayıs–2 Haziran 2024 tarihlerinde olasılıklı çok aşamalı tabakalı küme örneklemesiyle yapılmıştır. Türkiye temsilî örneklem 2.615 kişidir; 12 İBBS-1 bölgesinde 26 ildeki 134 örnekleme kümesinden sistematik örneklemeyle seçilmiştir.
02Veri yüz yüze görüşme (CAPI) ve kendi kendine doldurulan anket (CASI) teknikleri birlikte kullanılarak toplanmıştır. Anket 589 sorudur; rotasyon sistemiyle her katılımcıya en fazla 475 soru yöneltilmiştir.
03Kaynak bir kamu kurumu istatistiği değildir: İSAR tarafından yürütülen akademik bir saha araştırmasıdır. Rapor Zübeyir Nişancı ve Hüseyin Sağlam tarafından yazılmış, Zübeyir Nişancı ve M. Tahir Kılavuz editörlüğünde yayımlanmıştır.
04Oranlar raporun metninden ve grafik etiketlerinden alınmıştır. Rapor tam sayıya yuvarladığı için üçlü dağılımların toplamı 99–101 arasında olabilir. Cuma namazı yalnızca erkeklere, başörtüsü yalnızca kadınlara sorulmuştur.
05Bölge hata payları VeriNokta hesabıdır: raporun örneklem haritasındaki bölge görüşme sayıları (toplam 2.474) ile %95 güven düzeyinde, p = 0,5 ve basit rastgele örneklem varsayımıyla hesaplanmıştır. Küme örneklemesinde gerçek hata payı daha geniş olabilir.
Geçmiş Değerler & Zam Seyri
Resmi KayıtTGSS 2024 (saha Mayıs–Haziran 2024)Allah'a inanç %94,05 · Dindarlık %67
Bu raporn = 2.615
TİDA 2023Allah'a inanç %94,3 · Dindar: kadın %64, erkek %61
KarşılaştırmaNişancı, IIIT & Mahya Yayıncılık
Resmi Veri Kaynağı & Yasal Dayanak
Yetkili Kurum / Kaynak: İSAR — Türkiye Genel Sosyal Saha Araştırması (TGSS)↗
İçerik güncellemesi:
Kaynak doğrulaması:
Değişiklik Geçmişi
Değerler rapor grafikleriyle yeniden doğrulandı
Yaşa göre namaz ve oruç, bölgelere göre başörtüsü, din-siyaset ve Diyanet oranları düzeltildi. Cuma namazı, kır-kent kırılımı, bölge haritası ve hata payları eklendi.
Geçmiş Değişiklikleri Gör (1 kayıt)▾
TGSS 2024 İnanç ve Dindarlık veri panosu yayına alındı
Beş tematik başlık ve 12 bölge tablosu yayımlandı.
İlgili Araçlar & Veri Setleri
Türkiye’de Evlilik ve Boşanma
TÜİK verileriyle 81 il hızları, ilk evlenme yaşı ve 10 yıllık trend.
Tüm Saha Araştırmaları
Türkiye’nin sosyal ve demografik göstergeleri fihristi.
Türkiye'de Yapay Zeka Kullanımı 2026
TÜİK verileriyle yaşa, eğitime ve sektöre göre yapay zeka kullanım oranları.
Türkiye Gelir Dağılımı Piramidi
TÜİK ve OECD eşdeğer gelir modeliyle yüzdelik dilim hesabı.
Tüketici Güven Endeksi
TÜİK ve TCMB hanehalkı güven ve harcama eğilimleri.
İşsizlik ve İstihdam
TÜİK aylık işgücü göstergeleri serisi.
Haftalık Veri & Mevzuat Bülteni
TÜİK araştırma dosyaları, güncel katsayılar ve haftanın resmi takvimi her Pazar 10:30'da e-postanızda. Sıfır spam, tek tıkla iptal.
Bu sayfa aradığınız bilgiye ulaşmanıza yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz resmi verilerin ve hesaplama motorunun doğruluğunu artırır.
Geri bildiriminiz için teşekkürler! Veri doğruluğunu düzenli olarak kontrol ediyoruz. ✓